Verhalen
In deze categorie werd de dialectpenning 2010 toegekend aan

Peter van den Elsen
Esdonk 9
542 PX Gemert

Winnend verhaal:

Nie dè ik zonne bliejkert ben
Door Olly in het dialect van Gemert

Ik héb d’n ejgenaordige gewónte um saovens nog laot te gon waandele. In de zommer is dè nie zon probleem, már in de winter ás ‘t al uurre donker is, dan kan dè volges sommigte nie. Óvverdag he’k d’n tejt nie um zomár vùr sles wa roond te doen en um dè ik d’n òllenge dag zittend wèèrek héb, is ’t volges d’n dokter goewd dè ik wa án beweeging doew. Ik ving t ok wel plezierig um saovens wa roond te doen. Dùr is in de straot vort óvveral leecht. Te zien is er ok zat, want baj de miste mense kaande zouwe nor binne kiejke. Ik doew dè dan ok. Ik kan ’t gewoon nie laote, dan moette ze de gordejne már deecht trekke. Ás de mense zeelef dùrbaj gon zitte van kiek ons hier naw ‘ns van woe breíjd wej ’t hébbe, dan kiejk ik jao. Nie dè ik zonne bliejkert ben. Ge ziet wel vanalles as ge zouwe nor binne kiekt. Gallie moet meen naw nie vùr zon vòl menneke gon haawe, dùrvùr kiejk ik nie nor binne. Wá meen opvèèlt is dè ’t bejkans óvveral ’t zelfde is. ’t Vrawvollik zit op de bangk ’ne appel te skélle of wa te brèèje, te lééze of te puuzzele en dùrre mens zit mí de afstandsbediening in de haand mistal nor teletekst of nor ‘n voetbalwedstrejd te kiejke op de fletskreen. Tiggewordig kaande dè allejn op n fletskreen zien. ’t Innige verskil is bej d’n inne zien ze ’t gras wá gruuner ás bej d’n andere, már wejter is ‘t óvveral gelejk en ejgeluk már verrekes saai. Ik kan dùr nie vùr tojs bliejve.
Már as ik dan swinters in d’n donkerte roond doew dan ruupt dè vreevel op. Ik wor dùr op ángesprooke: Ás ge dan zo noddeg moet beweege, go dan nor ’n sportskool. Ás ik ás verweer inbreng dè ik nie mí d’n outo nor de sportskool gauw ùm daor ’n half ujer op ùnne loupbaand te gon loupe, dan kiejke ze me wá ongelujvig án. Nééje, ’t is écht nie ùm dè ik nie mí meen aojtgezakte lejf tusse dè vollik dörf te loupe dè daor roond paradeert van kiek ons hiejr naw’ns. Zeeker, zej mugge gezien worre, zo strak in de spierre en ínt vél. Ik ving ’t gewoon dobbel energieverspilling. ’t Lukt me mistal wel ùm ze dùr van te óvvertujge.
Ás lèèste kreeg ik dan nog te hèùrre, ás ik dan tog zo noddeg saovens dùr de straot moet doole, dè ik dan már ùnne hond moet ánskafte, want men hí er vùrral probleeme mi dè ik allejn roonddoew. Kiek, zegge ze, ás ge dan mí ne hond gót waandele, dan denke de mense, dieje mens is saovens zo laot zunne hond nog án ’t aojtlaote. Ne hond ás alibie. Dè is gepermiteerd, már zomár allejn, nee, dan denke de mense dè ge geskift bèènt of dè ge ’t án de zínuwwe hét. Men kan gewoon nie gelujve dè ik saovens nie allejn vùr m’n gezondheid, maar vùrral vùr de aorighejd roonddoew.
Ik ben nie d’n innige die saovens nog roond du. Ik kom mistal dezelfde mense tèège. De miste mí ‘ne hond, ‘ne enkeling mi tweje heuntjes. Ze laote de heund vùrral aojt in de reust van ’n voetbalwedstrejd of krèk no dè de wedstrejd is afgeloupe. Dan ziej ik wir dieje mens mí ‘n ejgeste keuj die wárskejnluk is wizze biljarte,  iejt wejter ‘n kwák vollik dè aaltejt op dezelfde tejt van ’t kiene nor hojs duu. Alle weeke hébbe ‘tzelfde patroon, már toch zén alle daog wir anders.
Zo ás vùrrige week. Ik was nor ’n vergaodering gewist en ’t besprookene koz ik nog nie meteen aojt m’ne kòp zette. Ik daocht, ’t was ok wel ‘ne erg lange zit vandaog, ik doew nog ’n reuntje, ok al is ’t al óvver ejne. Ons vrouw riejp meen al ùm te bed te komme. Ik zeg mendínne, ik doew nog efkes ’n kort reuntje.
De miste mense laoge al te bed en op veul plátse was ’t leecht aojt. Bej ’n kennis was nog leecht. De televisie ston án. Wejter há ik dùr gin aacht op geslagge.
De volgende dag kwamp ik die kennis teege. Hej zin: “Ge waort gistere nog laot án de wandel.” Ik zeg: “Há de gej meen gezien dan?” “Jao,” zin ie en hej krig me toch een rouwwi kleur. Hej begos meteen te biechtte: “Ik lag op de bangk tillevizie te kiejke. Ik was nog allejn op en zaat nor ’ne film op Film 1 te kiejke, want dè hébbe wej naw ejn mònd gratis. De rest van ’t hojshaawe was al te bed, már ik wo weete hoe de film afliejp. Naw weet ik ’t nog nie, want ik was in slaop gesukkeld. Skiejt ik me toch inins wákker van ‘ne houp gesteun en gekreun. Is er zonne piekante film op èn impesant ziej ik dè ik was vergèète de gordejne deecht te trekke. Net toew ik opston um dè te gon doen, ziej ik aw nééve komme en daocht ik: kiek meen naw toch. De volgende kejer bliejf ik wel wákker, want ik wùl zeelef wel gezien hébbe, wor ze meen vùr ankiejke.”
No zoveul oopenhartighejd koz ik ’t nie laote um h’m aojt vùrzeurg al z’ne pínetènsie te gééve en zouwe zin ik: “Trek dan wel de gordejne deecht, want anders denke ze nog de’k zonne bliejkert ben!”

Olly